Była utalentowaną malarką i świetną portrecistką o własnym, specyficznym stylu nie dającym się podporządkować pod żadne nurty. Mela Muter urodziła się 140 lat temu w Warszawie. Warto przywołać postać tej nieco zapomnianej malarki, która doskonale potrafiła odnaleźć się w polsko-francuskiej bohemie artystycznej.

Obecnie jej prace, o ile znajdą się na rynku sztuki, są licytowane za setki tysięcy dolarów. Najdroższy podwójny obraz, który po stronie recto przedstawia dwie dziewczynki, a po stronie verso pejzaż sprzedano za 128 tys. dol. Za życia Mela Muter nie zawsze cieszyła się dostatkiem. Bywało, że z braku pieniędzy musiała malować obrazy po obu stronach jednego płótna. Mimo tego szerokie kontakty i liczne wpływy wśród prominentnych osobowości tamtych lat nie pozwalały jej wieść skromnego życia.

Francja – druga ojczyzna

Mela Muter, a właściwie Maria Melania Mutermilchowa z Klingslandów urodziła się w 1876 roku w Warszawie. Pochodziła z majętnej rodziny spolszczonych Żydów. Na katolicyzm zdecydowała się przekonwertować jako dorosła kobieta w 1922 roku, a jej chrzestnymi byli Władysław i Aurelia Reymontowie. Za młodu oficjalnie uczyła się malarstwa tylko przez rok i pomimo, że szlifowała swój warsztat w różnych szkołach, to przyznawała, że jest samoukiem. Mela Muter wyjechała do Paryża w 1901 roku, ale ta artystyczna podróż okazała się emigracją, a Francja jej drugą ojczyzną. Malarka wracała do Polski i podróżowała również po Europie, brała udział w krajowych i zagranicznych wystawach, ale to właśnie w Paryżu założyła dom i prowadziła pracownię. Nota bene tuż obok znajdowało się atelier Olgi Boznańskiej, starszej o ponad dziesięć lat od Mutermilchowej. Kariera i sposób artystycznego wyrazu obu pań jest przez wielu znawców porównywany. Jeszcze przed wyjazdem do Francji Mela poślubiła Michała Mutermilcha, pisarza i krytyka literackiego.

Szacowne grono

Mela Muter, Portret pisarza noblisty Władysława St. Reymonta
Mela Muter, Portret pisarza noblisty Władysława St. Reymonta

Malarka świetnie odnajdywała się w towarzystwie artystów i intelektualistów. Jej brat Zygmunt był cenionym krytykiem sztuki oraz dyplomatą. Mela Muter, może także za sprawą swojej urody, zjednywała sobie wszystkich dokoła. Przyjaźniła się z Polakami przebywającymi w Paryżu, m.in. z Leopoldem Gottliebem, Władysławem Reymontem, Leopoldem Staffem i Stefanem Żeromskim. Obok swoich krajanów utrzymywała kontakty również z Francuzami i brała aktywny udział w kulturalnym życiu Paryża. To ona współtworzyła École de Paris, czyli „szkołę paryską”, której przedstawicielami byli m.in.: Amedeo Modigliani i Marc Chagall. Znała się również z uwielbianym poetą Rainerem Marią Rilkem. W jej pracowni pojawił się nawet Henri Matisse, który komplementował jej twórczość. Z niektórymi osobami związała się zbyt blisko. Romans z Raymondem Lefebvrem doprowadził do rozpadu jej małżeństwa. Znakami wielu tych przyjaźni są liczne portrety.

Rozedrgany styl

Mela Muter, Autoportret w świetle księżyca
Mela Muter, Autoportret w świetle księżyca

Mela Muter malowała pejzaże, martwe natury, ale przede wszystkim była doceniana za portrety. Do jej obrazów pozowali nie tylko pisarze i twórcy, ale również znane osobistości i zamożni paryżanie. Styl malarki zmieniał się na przestrzeni lat. Początkowo tworzyła ona ciemne, symbolistyczne dzieła, czego przykładem jest Portret Leopolda Staffa. Po wyjeździe do stolicy Francji jej sposób wypowiedzi artystycznej stał się bogatszy, a paleta barw pełniejsza. Muter często malowała na niezagruntowanym płótnie, zostawiała fakturę farby i ślady pociągnięcia pędzlem, niekiedy pozostawiając płótno niezamalowane. Mela tworzyła neoimpresjonistyczne obrazy z charakterystycznymi pacnięciami w stylu pointylizmu, ale potrafiła namalować również dzieło kubistyczne czy fowistyczne. Artystka chętnie sięgała po ówczesne mody i środki wyrazu.

Mela Muter, Portret Leopolda Staffa
Mela Muter, Portret Leopolda Staffa

Ważnym motywem jej twórczości jest macierzyństwo ukazywane poprzez postać matki zajmującej się dziećmi. Mela miała syna, który zmarł nagle i to wtedy, gdy Reymont odbierał nagrodę Nobla.

Mela Muter, Macierzyństwo
Mela Muter, Macierzyństwo

Mela Muter była bardzo płodną artystką. Spod jej pędzla wyszło znacznie ponad tysiąc obrazów, szkiców i grafik wykonanych w różnej technice na płótnie i desce. Polska malarka zmarła w 1967 w Paryżu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *