Od połowy XIX wieku wielu twórców zaczyna przeciwstawiać się akademickiej konwencji i kwestionuje jego sztywne reguły określające, które style i tematy są akceptowalne. Coraz większa liczba artystów skłania się w stronę naturalizmu i realizmu, poświęcając swe prace motywom życia codziennego. Jednym z takich malarzy był Hans Andersen Brendekilde.

Byt kształtuje świadomość

Hans Andersen Brendekilde (właśc. Hans Andersen) urodził się 7 kwietnia 1857 i dorastał w ubogiej wiejskiej rodzinie na duńskiej wyspie Fionii. Jako chłopiec pracował na roli, nieobce były mu zatem trudne warunki życia na wsi. Mimo niezbyt fortunnego życiowego startu, będąc młodym chłopakiem został uczniem rzeźbiarza w Odense. Następnie studiował w Royal Danish Academy of Arts w Kopenhadze, gdzie został przyjacielem i współpracownikiem malarza L. A. Ringa.

Ciekawostką jest, że zarówno on, jak i Ring, pierwotnie nosili to samo nazwisko „Andersen”, mimo że nie łączyły ich żadne więzy krwi. Aby uniknąć zamieszania na wspólnej wystawie w 1884 roku, zdecydowali się jednak zmienić nazwiska na nowe, pochodzące od nazw rodzinnych wiosek i w ten sposób Hans Andersen został H. A. Brendekildem, a Laurits Andersen – L. A. Ringiem.

W 1881 r., czyli jeszcze przed pierwszą wystawą, Brendekilde porzucił rzeźbę na rzecz malarstwa.

Tematem jego debiutanckiej pracy malarskiej z 1882 roku, jak nietrudno się domyślić, była społeczność wiejska. Sceny z codziennego życia biedoty zdominowały także jego późniejsze prace. Najsłynniejszym chyba obrazem Hansa Andersena przedstawiającym losy wiejskiego proletariatu jest „Udslidt” z 1889 roku, na którym widzimy starego mężczyznę, który upadł na ziemię. Większość obrazu zajmuje pole, a właściwie ugór pokryty kamieniami. Chłop prawdopodbnie upadł ze zmęczenia ciężką pracą. Niebieski kolor jego ubrania kontrastujący z ciepłą barwą brązowej ziemi, sugeruje, że umiera lub już nie żyje. Brendekilde przedstawił na obrazie tę tragiczną historię, by wyrazić krytykę życia burżuazji. Dorastając bowiem na wsi, doskonale wiedział, co znaczy społeczna nierówność. Kolejnym bardzo intersującym dziełem z tego okresu jest obraz ukazujący małą biedną dziewczynkę, która szuka schronienia w ciemną zimną noc. Nie znajduje go, za to przychodzi do niej Śmierć, ostrożnie i pocieszająco kładąc jej rękę na głowę.

Cisza, spokój, nic się nie dzieje…

Etapem przejściowym w twórczości Hansa Andersena były obrazy w stylu religinym. Ostatecznie powrócił jednak do tematów wiejskich, lecz nie przedstawiał już tragedii tylko sielankowe życie.

Jedną z takich idylli jest jego dzieło, na którym babcia obserwuje dzieci bawiące się w ogrodzie.

Obrazy z tamtego okresu są spokojne i lekkie. Sztuka dojrzałego już artysty odzwierciedla jego życiowe priorytety. Spokojne życie na wsi, rodzina, dzieci pojawiają się w tych pracach na pierwszym planie, jasnymi kolorami odróżniając się od tła (np. dorosłych lub drzew).

Choć Brendekilde jest dziś znany głównie z owych sielankowych obrazów, nie należy zapominać, że był artystą wszechstronnym. Odegrał wielką rolę w duńskim realizmie, na swoim koncie ma również ważne dzieła religijne i filozoficzne. Tworzył na przekór ówczesnym krytykom sztuki, pozostając do końca wiernym swoim przekonaniom i miłości do wiejskiego żcyia.

Po śmierci w 1920, Brendekilde został pochowany w kościele w Solbjerg Park w Frederiksberg. Jego prace możemy podziwiać dziś przede wszystkim w duńskich muzeach.

36 najbardziej znanych prac artysty odnajdziemy m.in. w Kunstmuseum, Aros Aarhus Art w Aalborg, Statens Museum for Kunst, Muzeum Sztuki w Ribe, Muzeum Bornholmu i Skovgaard Muzeum w Viborg.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *